Elektron imzo O‘zbekistonda qonuniymi?
O‘RQ-792 qonuni elektron tasdiqlash usullarini imzo sifatida tan oladi. Bu amalda nimani anglatadi va sudda qanday dalil kerak bo‘ladi.
Ko‘pchilik biznes egalari birinchi savolni shunday beradi: «Telegram yoki SMS orqali qo‘yilgan imzo haqiqiy hisoblanadimi?» Javob — ha, agar tegishli talablar bajarilsa.
Qonun nima deydi
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni O‘RQ-792 ning 14-moddasiga ko‘ra, elektron tasdiqlash usullari — jumladan SMS va Face-ID orqali tasdiqlash — imzo sifatida tan olinishi mumkin. Muhim shart: tomonning shaxsini ishonchli aniqlash va imzo faktini isbotlash imkoni bo‘lishi kerak.
Sudda nima kerak bo‘ladi
Nizo yuzaga kelsa, imzo faktini isbotlaydigan dalillar kerak. Milliy Imzo har bir imzolash uchun quyidagilarni saqlaydi:
- Imzolovchining telefon raqami va tasdiqlash usuli (SMS, Telegram yoki Face ID)
- IP manzil, qurilma turi va brauzer ma’lumoti
- Hujjat ochilgan, o‘qilgan va imzolangan aniq vaqt
- Face ID tanlangan bo‘lsa — imzolovchining surati
- O‘zgartirib bo‘lmaydigan xesh zanjiri (hujjat keyin o‘zgartirilmaganini isbotlaydi)
Qaysi hujjatlar uchun yaramaydi
Ko‘chmas mulkni sotish, meros masalalari va ayrim ishonchnomalar uchun notarial tasdiq majburiy. Qolgan fuqarolik shartnomalari — ijara, xizmat, mehnat, o‘quv — elektron imzolanishi mumkin.